
|
|
|
NASIL
GEZİLİR
|
|
|
GEZİ
YERLERİ
|
|
|
AKTİVİTELER
|
|
|
|
Eski
Kapadokya Evleri
|
Avanos Evi restorasyon çalışmalarında aşağıda
belirtilen kapadokya bölgesine özgü eski evlerin karakteristik
özelliklerine tamamen sadık kalınmıştır.
DIŞ
ÇEVRE
Bazen
bir çeşme ya da bir dinsel merkezin bulunduğu meydanı çevreleyen
sokaklarla oluşan mahalleler yerleşmenin özelliğini yansıtırlar.
Sokaklar topografik özelliklere uyar ve genellikle insanla
beraber yüklü bir hayvanın geçebileceği ölçektedir. Bazı
yerleşmelerde sokak üzerine taşan saçaklar kapalı, samimi
ve değişken perspektifli mekân etkileri oluştururlar. Bu
organik sokakları bölgesel özelliklere göre bazen ahşap
payandalı ya da taş konsollu çıkmaları ile yapı kütleleri,
bazen de yüksek bahçe ya da avlu duvarları sınırlar.
İÇ
ÇEVRE
Bahçe,
avlu ve avluyu çevreleyen mekânlardan oluşur. Her şey kullanıcının
yaşama biçimi ve günlük eylemlerine göre tasarlanmıştır.
Genel özellikler şöyle özetlenebilir:
- Pratiklik
- İşlevsellik
- Çevre
koşullarına uyum
- Çözüme
iç mekânla başlayıp dışa doğru geliştirmek ve bütünleştirmek
- Malzeme
ve gereçleri en yakından seçmek
- Çözümde,
strüktürde, görünüşte yalınlık
- İşlevsel
çözümlerin planlamadaki önceliği
Evlerin
plan şemaları ve kullanılan malzemeler Anadolu'nun değişik
bölgelerinde değişik koşul ve bileşenlerde ortaya çıkmaktadır.
Bunda iklim, çevresel koşullar, yöresel topografik durum
gibi pek çok etken söz konusudur.
ESKİ
KAPADOKYA EVLERİ PLAN TİPLERİ
Kapadokya
evinde plan, odaların bir sofa çevresine dizilmesiyle oluşur.
Oda, biçimi, büyüklüğü, nitelikleri pek az değişken bir
yaşama birimidir. Odalar arası alan diyebileceğimiz sofa
ise, her özelliğiyle değişkendir. Bu yüzden ev tipini sofa
belirler. İç Sofalı Tipler: 18. yüzyıldan itibaren belirginleşmiş,
ancak 19. yüzyılda yaygınlaşmıştır. Kentlerin kalabalıklaşması,
arsanın küçülmesi ve değer kazanması daha içe dönük ve
sıkışık planlamaları gerektirmiştir. Daha rahat yaşama
biçiminin arzulanması, tozdan, soğuktan kaçılması, sofa
alanını da her zaman kullanma ihtiyacı, bu tipin tercih
edilmesinin sosyal nedenleri arasındadır. Bu derli toplu
plan, daha çok sayıda odaya yer veriyor, yanyana gelen
odalar sayesinde duvarlar azalıyor ve ekonomi sağlanıyordu.
Bir başka görüşe göre ise orta sofalı plan tipi, Orta Asya'dan
beri kullanılan bir tip olup Anadolu Türk mimarisinde daha
çok medrese, cami, köşk gibi yapı türlerinde uygulanmışken
18. yüzyıldan itibaren önce büyük kentlerde yönetici evlerinde
sonra da çevresinde tekrar uygulama alanı bulmuş bir ev
tipidir. İç sofalı tipte bir yönde simetri görülür.
Şekil
1: İç Sofalı Tip
|





|