 AVANOS
|
  Kızılırmak
nehrinin her iki yakasında kurulmuş olan Avanos bölgenin
turizm merkezlerinden biridir. İlçeye Kızılırmak hayat veriyor.
Burası seramik atölyelerinin bulunduğu, toprağın şekillendirilip
pişirilerek kaba kacağa dönüştüğü yerdir. Bu el yapımı parçaların
hiç bir yerde bu kadar güzelini bu kadar ucuza bulamazsınız.
İpek ve yün halı dokumacılığı da hem evlerde hem de modernleşmiş
mağazalarda sürdürülür.
Tarihi
Hititler döneminde, kimi tarihçilere göre "Zu-Winasa,
kimilerine göre ise "Nenassa" adını aldığı belirtilir.
Yunan ve Roma dönemlerinde "Venessa", Bizans döneminde
ise "Vanote" diye adlandılıyor. Selçukluların önemli
kumandanlarından Evranos Bey'in adını aldığı; bu ismin ise
Osmanlı döneminde Avanos olarak değiştiği öne sürülmektedir.
Tarihçi Strabon'un belirttiğine göre Venessa, Kayseri (Mazaka)
ve Kemerhisar'dan (Tyana ) sonra gelen Kapadokya Krallığı
içindeki üçüncü politik ve dini öneme sahip bir yerleşim
yeridir. Buraya yerleşmiş olan, tanrı Zeus ve Uranos kültürünün
varlığından da söz edilmektedir.
 Bağcılık
İlçede önemli uğraşlardan biri de bağcılıktır.
Avanos’un yamaçlarına doğru bağlar, bahçeler yayılır, elde
edilen üzümler sofralık olarak kullandığı gibi, mağaralarda,
doğal depolarda şarap üretiminde kullanılır.
Çömlekçilik
Avanos'ta Hititler'den beri çarkla çanak-çömlek
yapıldığı bilinmektedir. Bu el sanatı kavimden kavime, babadan
oğula geçerek günümüze kadar gelmiştir. Avanos'un dağlarından
ve Kızılırmak'ın eski yataklarından yumuşak ve yağlı kil
topraklar elenir ve iyice yoğurularak çamur haline getirilir.
Çark adı verilen ve ayakla döndürülen tezgah üzerindeki çamurun
maharetle şekillendirilmesiyle istenilen çanak yapılmış olur.
İşlik denilen atölyelerde üretilen çanaklar önce güneşte,
daha sonra da gölgede kurutulduktan sonra, saman ve talaşla
yakılan fırınlarda 800 dereceden başlayıp 1200 derece sıcaklık
arasında özenle pişirilir.
Yörede yemek kapları, su testileri, kışlık
yiyecek saklamak için çömlekler ve küpler, su kükleri tanınan
çanak ürünleridir. Avanos, günümüzde ''Kapadokya'nın El Sanatları
ve Alış - veriş Merkezi'' olarak tanınmaktadır.
AVANOS
- Tarihi ve Gezilecek Yerler
|
Lahit Mezar
 (Kayseri
Arkeoloji Müzesine Götürüldü)
Avanos'ta Kızılırmak kenarında bulunmuştur.
Kapadokya Bölgesi’nde bugüne kadar ele geçen tek lahit olması
açısından ilginçtir. Lahit, 1971 yılında tesadüfen ortaya
çıkmış, semerdam biçimindeki kapağı kimliği tespit edilmeyen
şahıslarca açılmış ve içindeki buluntular ne yazıkki çalınmıştır.
Ceset üzerinde yapılan patolojik ve paleoantropolojik araştırmalar
sonucunda lahitin, saçları kına ile boyanmış bir kadına ait
olduğu anlaşılmıştır.
Dereyamanlı Kilisesi
(1 km Batı)
Ulaşım: Özel Araç-Yürüyüşe Uygun
Avanos'ta bulunan 2'nci yüzyıldan kalma son
derece önem arzeden kilise Avanos Belediyesinin aldığı bir
kararla Vatikan'dan gelen temsilcilerin de bulunduğu bir
törenle ibadete açılarak bölgeye gelen dini grupların hizmetine
sunulmuştur. Ayrıca Katolik aleminin ruhani lideri Papa
2'nci Jean Paul'de Kapadokya'ya ve özellikle Avanos'a
Dereyamanlı kilisesine gelmek istediği söylenmiştir.
Paşabağı
(2 km Güney)
Ulaşım: Belediye
Otobüsü-Özel Araç-Yürüyüşe Uygun
Avanos'un güney çıkışında, yoldan 1 km içeridedir.
Paşabağı veya Keşişler Vadisi diye adlandırılan küçük vadide
iki ve üç başlık taşıyan birleşik peribacaları görülür.
Bu bölge aslında peribacalarının
oluşumu nu izleyebileceğiniz küçük bir müze
gibidir. Peribacaları nın bazısı henüz oluşum halinde,
bazısı oluşumunu tamamlamış, bazısı da olgunlaşıp bozulmaya
başlamıştır. Paşabağı vadisinin ortasındaki üç başlı peribacası
keşiş Simeon’un inziva hücresiymiş. Simeon aziz rütbesine
ulaşmış ve çok saygı kazanmıştır. Çok gövdeli ve çok başlı
olan bazı peribacalarının içlerine şapel ve oturma mekanları
oyulmuştur. Üç başlı peribacalarının birinde Aziz Simeon
adına yapılmış bir şapel ve inziva hücresi bulunmaktadır.
Dar bir baca vasıtasıyla ulaşılabilen hücrenin girişini antitetik
haçlar süslemektedir. İçinde ocak, oturma ve yatma mekanları
ile ışık girmesini sağlayan pencere aralıkları mevcuttur.
Zelve
(3 km Güney)
Ulaşım:
Belediye Otobüsü-Özel Araç-Yürüyüşe
Uygun
Avanos’a 3 km uzaklıktaki Zelve, gezmekten
en çok zevk alacağınız yerlerden birisi, tırmanmaya ve keşfetmeye
son derece elverişlidir.
Üç vadiden oluşan Zelve Ören Yeri, Kapadokya'da
peribacalarının en yoğun olduğu yerdir. Vadideki peribacaları
sivri uçlu ve geniş gövdelidir.
Kaya oyma mekanlardaki trogloditik yaşamın
ne zaman başladığı bilinmeyen Zelve, özellikle 9. ve 13.yüzyılda
hıristiyanların önemli yerleşim ve dini merkezlerinden biri
olmuş; aynı zamanda rahiplere ilk dini seminerler de bu yörede
verilmiştir.
Eski köy vadinin duvarlarına oyulmuş evlerden
oluşuyordu. 1924 mübadelesinde, Rumlar Yunanistan’a göçünce
buraya Türkler yerleştirildi. 1952’de ise tamamen boşaltıldı.
 Özkonak
Yeraltı Şehri
(11 km Kuzey)
Ulaşım: Belediye
Otobüsü-Özel Araç
Avanos'un kuzeyinde yer alan yeraltı şehri,
İdiş dağının kuzey yamaçlarına volkanik granit bünyeli tüf
tabakalarının oldukça yoğun olduğu yere yapılmıştır. Geniş
alanlara yayılmış olan galeriler birbirlerine tünellerle
bağlanmıştır.
Diğer yeraltı şehirlerinden farklı olarak katlar
arası haberleşmeyi sağlayacak çok dar ve uzun delikler bulunmaktadır.
Düzgün oyulmuş odaların girişleri kapatıldığında havalandırma
da bu dar (5cm) ve uzun deliklerle sağlanmıştır. Yine diğer
yeraltı şehirlerinden farklı olarak sürgü taşından sonra,
tünel üzerine (düşmana kızgın yağ dökmek maksadıyla) delikler
oyulmuştur.
Özkonak yeraltı şehrinde Kaymaklı ve Derinkuyu
yeraltı şehrinde olduğu gibi hava bacası, su kuyusu, şırahane
ve sürgü taşları bulunmaktadır.
 Sarıhan
Kervansaray
(4 km Güneydoğu)
Ulaşım: Özel
Araç
Sarıhan'da
Sema Gösterisi - Hergün Akşam
Sarıhan kervansarayı, doğu-batı bağlantısını
sağlayan Aksaray-Kayseri güzergahının Nevşehir sınırları
içinde kalır. Avanos ilçesinin 4 km güneydoğusundadır. II.
İzzettin Keykavus zamanında - belki de onun tarafından -
1249 yılında yaptırılan Sarıhan 2000 m²'lik bir alanı kaplamaktadır.
Sarıhan'da yapı malzemesi olarak sarı, pembe
ve devetüyü renginde, oldukça düzgün kesme taşlar kullanılmıştır.
Gerek anıtsal portalin, gerekse iç portalin kapı kemerlerinde
iki renkli taşlar kullanılmış, böylece dekoratif bir görünüm
sağlanmıştır. Üst kısımları yer yer yıkılan han, 1991 yılında
restorasyonu tamamlanarak orijinal haline getirilmiştir.
Selçuklu sultanları, sultanhanların en son örneklerinden
olan Sarıhan'dan sonra han yaptırmamışlardır.
Çeç Tümülüsü
(2 km Kuzeybatı)
Ulaşım:
Özel Araç-Yürüyüşe Uygun
Avanos'un hemen yakınındaki 32 m. yüksekliğindeki
Çeç tümülüsünün, Gordion, Nemrut Dağı ve Karakuş (Adıyaman)
gibi bir kral mezarı olduğu düşünülmektedir. Ancak, henüz
kazı çalışması yapılamadığı için tümülüs hakkında çok fazla
bir bilgiye sahip değiliz.
Çavuşin
(3 km Güney)
Ulaşım:
Belediye Otobüsü-Özel Araç-Yürüyüşe Uygun
Avanos'dan Göreme'ye giderken 2 km. sonra solda,
çok eski yerleşimlerden biri olan, kaya içine kurulu bu köyde
eski yerleşim evlerini kaya kütlelerinde görüyoruz. Bölgenin
en önemli kiliselerinden Vaftizci Yahya Kilisesi buradadır.
 Çavuşin
(Nicephorus Phocas) Kilisesi
(3 km Güney)
Ulaşım:
Belediye Otobüsü-Özel Araç-Yürüyüşe Uygun
Oldukça yüksek tek nefli, beşik tonozlu, üç
apsisli olan kilisenin narteksi yılalmıştır. 964/965 yıllarına
tarihlenmektedir.
Sahneleri: Tonozda müjde, ziyaret, bakireliğin ispatı, Mısır 'a
kaçış, Yusuf un ikinci rüyası, Havarilerin Tanrı yolunda görevlendirilmesi,
üç müneccimin tapınması, masum çocukların katliamı, Elizabeth'in
takip edilişi, Zekeriya'nın öldürülmesi; batı duvarında Yusuf ve
Meryem deney sonrası, Beytüllahim'e yolculuk, doğum, son yemek,
ihanet, İsa'nın cehenneme inişi, vaftiz; kuzey duvarında İsa Plarus
önünde, İsa Golgota yoluna, İsa çarmıhta, İsa'nın ölümü; güney
duvarında Kudüs'e giriş, Lazarus'un diriltilmesi, kör adamın iyileştirilmesi,
İsa'nın çarmıhtan indirilmesi, kadınlar boş mezar başında; apsis
duvarında başkalaşım resmedilmiştir.
Güllüdere (Aziz Agathangelus) Kilisesi
(5 km Güney)
Ulaşım:
Belediye Otobüsü-Özel Araç-Yürüyüşe Uygun
Çavuşin köyüne yaklaşık 2 km uzaklıktaki Güllüdere
vadisinin en soldaki kolunda yer alır. Vadinin hemen başlangıcında,
solda dik bir yamaç üzerine yapılmıştır.
Nef, dikdörtgen planlı, düz tavanlı ve geniş tek apsislidir. VI.-VII.
yüzyıla tarihlenen mimariye IX.-X. yüzyılda apsis ilave edilmiştir.
Apsisteki iki ya da üç fresk seviyesi apsisin devamlı olarak boyandığını
gösterir. Madalyon içinde tahtta oturan İsa'nın sağında ve solunda
yer alan İncil yazarlarının sembolleri simetrik olarak resmedilmiştir.
|
